Ο εμβολιασμός παραμένει η πιο αξιόπιστη πρόληψη απέναντι σε σοβαρές λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας.
Αντί να αναπαράγουμε πίνακες που γερνούν γρήγορα, συγκεντρώσαμε όσα χρειάζεται να γνωρίζει σήμερα ένας γονιός, με απλά λόγια, καθαρές ηλικιακές «στάσεις» και επίσημες οδηγίες για το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών (ΕΠΕ).
Γιατί αλλάζει το πρόγραμμα κατά καιρούς;
Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών προσαρμόζει το ΕΠΕ όταν προκύπτουν νέα επιστημονικά δεδομένα ή νέα εμβόλια.
Παραδείγματα για το 2025 είναι η ένταξη του νέου εμβολίου PCV20 για τον πνευμονιόκοκκο και η καθιέρωση της παθητικής ανοσοποίησης έναντι του RSV με το nirsevimab.
Οι αλλαγές αυτές βελτιώνουν την προστασία και απλοποιούν τα σχήματα, χωρίς να χρειάζεται ο γονιός να θυμάται πολύπλοκους πίνακες.
Τι να ελέγξετε στις βασικές ηλικίες;
0–6 μηνών
Γέννηση–2 μηνών: Έναρξη βασικών εμβολίων ρουτίνας (ηπατίτιδα Β, συνδυαστικά σχήματα, ροταϊός κ.ά.).
Σε νεογνά μητέρων φορέων της ηπατίτιδας Β εφαρμόζεται ειδικό πρωτόκολλο αμέσως μετά τη γέννηση όπου ο παιδίατρος καθοδηγεί τη διαδικασία.
RSV (nirsevimab): Μία δόση μονοκλωνικού αντισώματος πριν ή στην αρχή της εποχής RSV. Δεν είναι «εμβόλιο» με τη στενή έννοια, αλλά παρέχει παθητική προστασία στα βρέφη έναντι σοβαρής λοίμωξης.
6–12 μηνών
Συνεχίζονται οι δόσεις των συνδυαστικών εμβολίων, του πνευμονιόκοκκου (ανάλογα με το σχήμα PCV13/15/20) και του ροταϊού.
Ορισμένα εμβόλια έχουν ανώτατο ηλικιακό όριο ολοκλήρωσης γι’ αυτό είναι σημαντικός ο έλεγχος από τον παιδίατρο.
12–24 μηνών
Σε αυτή τη φάση γίνονται κρίσιμες δόσεις:
- MMR (ιλαρά – παρωτίτιδα – ερυθρά)
- Ανεμοβλογιά
- Ηπατίτιδα Α
- Αναμνηστική δόση πνευμονιόκοκκου
Η δεύτερη δόση MMR δεν είναι «ενισχυτική», αλλά απαραίτητο μέρος του πλήρους σχήματος για πλήρη ανοσία.
4–6 ετών
Πραγματοποιούνται οι αναμνηστικές δόσεις (DTaP-IPV) και έλεγχος ότι έχουν ολοκληρωθεί σωστά MMR και ανεμοβλογιά.
Είναι ιδανική περίοδος για έναν συνολικό έλεγχο εμβολιαστικής κάλυψης πριν το παιδί ξεκινήσει το σχολείο.
11–12 ετών (εφηβεία)
- Tdap (διφθερίτιδα, τέτανος, κοκκύτης τύπου εφήβων)
- HPV: Για αγόρια και κορίτσια (gender-neutral σύσταση).
Χορηγούνται δύο δόσεις πριν τα 15 και τρεις δόσεις εάν ο εμβολιασμός ξεκινήσει αργότερα.
Η ολοκλήρωση πριν την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας προσφέρει τη μέγιστη προστασία.
Κάθε φθινόπωρο
Γρίπη: Ετήσιος εμβολιασμός για παιδιά που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.
Από το 2024, συστήνεται προαιρετικά και για όλα τα παιδιά 6 μηνών έως 5 ετών. Η σύνθεση του εμβολίου ανανεώνεται κάθε σεζόν.
Αν «χάσαμε» δόση τι κάνουμε;
Μην πανικοβάλλεστε: δεν ξεκινάτε από την αρχή.
Υπάρχουν επίσημα σχήματα αναπλήρωσης (catch-up) που επιτρέπουν τη συνέχιση του προγράμματος ανάλογα με την ηλικία και τις δόσεις που έχουν ήδη γίνει.
Ο παιδίατρός σας θα καθορίσει την κατάλληλη προσαρμογή.
Νέα και σημαντικά σημεία για το 2025
- Πνευμονιόκοκκος (PCV20): Ένταξη του νέου 20δύναμου εμβολίου στο ΕΠΕ, με ευρύτερη κάλυψη οροτύπων και απλούστερα σχήματα
- RSV (nirsevimab): Θεσμοθετημένη παθητική ανοσοποίηση των βρεφών πριν ή κατά τη διάρκεια της εποχής RSV, με αποδεδειγμένη μείωση νοσηλειών
- HPV: Εμβολιασμός και για αγόρια, με στόχο τη μείωση των σχετιζόμενων καρκίνων
- Γρίπη: Σύσταση για εμβολιασμό όλων των παιδιών 6 μηνών – 5 ετών
- Catch-up εμβολιασμοί: Τυποποιημένοι πίνακες αναπλήρωσης που εφαρμόζονται από τους παιδιάτρους
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1) Τι νέο υπάρχει για τον πνευμονιόκοκκο;
Η Επιτροπή Εμβολιασμών ενέταξε το 20δύναμο PCV20, με στόχο ευρύτερη κάλυψη και ευκολότερη υλοποίηση. Το σχήμα χορήγησης εξαρτάται από την ηλικία και τις προηγούμενες δόσεις.
2) RSV στα βρέφη: είναι νέο «εμβόλιο»;
Όχι. Το nirsevimab είναι μονοκλωνικό αντίσωμα που παρέχει παθητική ανοσία με μία δόση στην αρχή της εποχής RSV ή κατά τη γέννηση. Μειώνει σημαντικά τις νοσηλείες.
3) Ο HPV αφορά και τα αγόρια;
Ναι. Η σύσταση είναι πλέον κοινή για αγόρια και κορίτσια 9–12 ετών, με δύο δόσεις πριν τα 15 και τρεις δόσεις αν ο εμβολιασμός ξεκινήσει αργότερα.
4) Πού βρίσκω το ακριβές χρονοδιάγραμμα δόσεων;
Στο επίσημο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, όπως το εφαρμόζει ο παιδίατρος σας. Οι πίνακες αναθεωρούνται όταν υπάρχουν αλλαγές.
5) Αν χάσαμε δόση, πρέπει να ξεκινήσουμε από την αρχή;
Όχι. Ο παιδίατρος ακολουθεί πίνακες αναπλήρωσης (catch-up) ώστε να συνεχιστεί το πρόγραμμα από το σωστό σημείο.
Να θυμάστε!
- Κλείνετε ραντεβού για ετήσιο έλεγχο εμβολιαστικής κάλυψης, ειδικά στα κομβικά σημεία (12 μηνών, 4 ετών, 11–12 ετών)
- Μην αναζητάτε πίνακες δόσεων στο διαδίκτυο· εμπιστευτείτε τον παιδίατρό σας
- Αν μια δόση καθυστέρησε, ενημερώστε τον, υπάρχουν πάντα εναλλακτικές
- Ο εμβολιασμός είναι πράξη προστασίας, όχι μόνο για το παιδί αλλά και για το σύνολο της κοινότητας
Άρθρο από την
Δρ. Άννα Βλάχου, MD
Παιδίατρο | Νέα Ερυθραία
Οι πληροφορίες του άρθρου παρέχονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν την ιατρική εκτίμηση.
Για εξατομικευμένες οδηγίες, απευθυνθείτε στον παιδίατρο.
© 2025 Άννα Βλάχου, Παιδίατρος
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση ή αναπαραγωγή χωρίς άδεια
Για ραντεβού ή ερωτήσεις, επισκεφθείτε τη σελίδα Επικοινωνία
