Οι εντεροϊοί αποτελούν μια μεγάλη ομάδα ιών που ανήκουν στην οικογένεια των πικορναϊών. Περιλαμβάνουν τους ιούς Coxsackie, Echo, πολιοϊούς και άλλους εντεροϊούς που ταξινομούνται αριθμητικά. Οι λοιμώξεις που προκαλούν είναι ιδιαίτερα συχνές στα παιδιά, καθώς μεταδίδονται εύκολα μέσω της καθημερινής επαφής.
Παραδοσιακά, οι λοιμώξεις από εντεροϊούς εμφανίζονταν κυρίως το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ότι μπορούν να εμφανιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με την κορύφωση να παραμένει τους θερμότερους μήνες. Ο χρόνος επώασης κυμαίνεται από 3 έως 5 ημέρες, ενώ η βαρύτητα της νόσου εξαρτάται από τον τύπο του ιού, την ηλικία του παιδιού και τη γενική του υγεία. Οι λοιμώξεις στα βρέφη και τα νεογνά μπορεί να είναι πιο σοβαρές.
Πώς μεταδίδονται οι εντεροϊοί;
Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω της κοπρανο-στοματικής οδού, δηλαδή όταν ο ιός από τα κόπρανα ενός μολυσμένου ατόμου περάσει στο στόμα ενός άλλου, συνήθως μέσα από:
- Μολυσμένο νερό ή τρόφιμα
- Επαφή με αντικείμενα ή επιφάνειες που έχουν μολυνθεί
- Επαφή με τα χέρια βρεφών που έχουν προσβληθεί
Ορισμένοι τύποι ιών, όπως ο Coxsackie A21 και ο εντεροϊός D68, μπορούν να μεταδοθούν και μέσω σταγονιδίων του αναπνευστικού.
Οι εντεροϊοί αποβάλλονται από το ανώτερο αναπνευστικό για 1 έως 3 εβδομάδες και από τα κόπρανα για 3 έως 8 εβδομάδες, με τη μεγαλύτερη μεταδοτικότητα να σημειώνεται τις δύο πρώτες εβδομάδες.
Ποια είναι τα συμπτώματα και οι μορφές της λοίμωξης;
Οι εντεροϊοί μπορεί να προκαλέσουν από ήπιες έως πιο σοβαρές εκδηλώσεις.
Τα συχνότερα κλινικά σύνδρομα περιλαμβάνουν:
1. Μη ειδική εμπύρετη νόσο
Εμφανίζεται με υψηλό πυρετό, πονοκέφαλο, πονόλαιμο, κοιλιακό άλγος ή εξάνθημα.
2. Βαριά συστηματική νόσο σε νεογνά και βρέφη (Coxsackie B)
Παρατηρείται μέσα στην πρώτη εβδομάδα ζωής και εκδηλώνεται με νωθρότητα, μειωμένη σίτιση και εμέτους.
3. Λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού
Κοινό κρυολόγημα, φαρυγγίτιδα, ρινοφαρυγγίτιδα και ερπητοειδής κυνάγχη (Herpangina), που χαρακτηρίζεται από ξαφνικό υψηλό πυρετό, κακουχία και μικρά έλκη στο στόμα.
4. Λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού
Βρογχιολίτιδα, βρογχίτιδα και βρογχοπνευμονία.
5. Νόσος Bornholm (πλευροδυνία)
Έντονος πόνος στο κάτω μέρος του θώρακα ή στην άνω κοιλιά με συνοδό πυρετό.
6. Γαστρεντερίτιδα
Διάρροια, εμετοί και κοιλιακό άλγος.
7. Μυοπερικαρδίτιδα (Coxsackie B)
Φλεγμονή του καρδιακού μυός ή του περικαρδίου.
8. Άσηπτη μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα
Σπάνια αλλά σοβαρή μορφή που συνοδεύεται από πυρετό, πονοκέφαλο, δυσκαμψία αυχένα και υπνηλία.
9. Νόσος χεριών, ποδιών και στόματος (Coxsackie A16, εντεροϊός 71)
Εμφανίζεται με εξανθήματα και μικρές φυσαλίδες στο στόμα, τις παλάμες και τα πέλματα. Μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό, διογκωμένους λεμφαδένες και επιπεφυκίτιδα.
10. Αιμορραγική επιπεφυκίτιδα (Coxsackie A24, εντεροϊός 70)
Προκαλεί έντονη ερυθρότητα, δάκρυα και ενοχλήσεις στα μάτια.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση τίθεται με βάση την κλινική εικόνα.
Εργαστηριακή επιβεβαίωση μπορεί να γίνει με ανίχνευση του ιού σε δείγματα από ρινοφαρυγγικές εκκρίσεις, κόπρανα, αίμα ή εγκεφαλονωτιαίο υγρό, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Ποια είναι η αντιμετώπιση και οι θεραπείες;
Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο για τους εντεροϊούς.
Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων:
- Επαρκής ενυδάτωση
- Αντιπυρετικά όταν υπάρχει πυρετός ή δυσφορία
- Ξεκούραση και αποφυγή επαφής με άλλα παιδιά όσο διαρκεί η νόσος
Σε περιπτώσεις όπου το παιδί δεν μπορεί να σιτιστεί ή παρουσιάζει έντονη αφυδάτωση, μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία για ενδοφλέβια ενυδάτωση.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση;
Επικοινωνήστε άμεσα με τον παιδίατρο εάν το παιδί:
- Έχει πυρετό που επιμένει πάνω από τρεις ημέρες
- Παρουσιάζει υπνηλία, ευερεθιστότητα ή δυσκολία στη σίτιση
- Εμφανίζει σημάδια αφυδάτωσης (ξηρά χείλη, λίγα ούρα, βυθισμένα μάτια)
- Έχει δυσκολία στην αναπνοή ή έντονο πόνο στο στήθος
- Παρουσιάζει σπασμούς ή δυσκαμψία στον αυχένα
Υπάρχουν προληπτικά μέτρα;
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην καλή υγιεινή:
- Συχνό πλύσιμο των χεριών, ιδιαίτερα μετά την αλλαγή πάνας
- Χρήση ξεχωριστών σκευών για κάθε παιδί
- Καθαρισμός παιχνιδιών και επιφανειών
- Αποφυγή στενής επαφής με παιδιά που εμφανίζουν συμπτώματα
Να θυμάστε!
Οι περισσότερες λοιμώξεις από εντεροϊούς είναι ήπιες και αυτοϊώμενες, αλλά στα μικρότερα παιδιά μπορεί να προκαλέσουν πιο σοβαρές επιπλοκές. Η παρακολούθηση από παιδίατρο και η έγκαιρη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων είναι καθοριστικής σημασίας για την ομαλή ανάρρωση.
Άρθρο από την
Δρ. Άννα Βλάχου, MD
Παιδίατρο | Νέα Ερυθραία
Οι πληροφορίες του άρθρου παρέχονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν την ιατρική εκτίμηση.
Για εξατομικευμένες οδηγίες, απευθυνθείτε στον παιδίατρο.
© 2025 Άννα Βλάχου, Παιδίατρος
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση ή αναπαραγωγή χωρίς άδεια
Για ραντεβού ή ερωτήσεις, επισκεφθείτε τη σελίδα Επικοινωνία
